Kleine kroegen zijn ervan overtuigd dat ze schade lijden door het rookverbod. Een rechtszaak maakt kans als ze dat aan kunnen tonen. Maar de tijd dringt.
Een boete willen ze. En liefst een beetje snel ook. Sommige caféhouders zijn zelfs zo gretig dat ze zichzelf aangeven. ‘Hallo, we overtreden het rookverbod. Geef ons alsjeblieft een boete!’ Een kleine 600 cafés in Nederland trekken zich niks aan van het rookverbod dat per 1 juli is ingesteld. En ze doen niets om dat verborgen te houden. De reden: als ze een boete krijgen, kunnen ze een proefproces beginnen.
‘Er zijn café-eigenaren die zelf bellen met de Voedsel- en Warenautoriteit om te melden dat ze zich niet houden aan het rookverbod’, zegt Wiel Maassen van de Stichting Red de Kleine Horeca-ondernemer. Tot zijn grote verbazing hapt de VWA tot nog toe niet toe. ‘Het lijkt wel of ze bang zijn voor proefprocessen. Misschien voelen ze dat ze niet zo sterk in hun schoenen staan.’
Geen sprake van, zegt de VWA. Alle meldingen worden keurig genoteerd, maar de tweehonderd controleurs kunnen niet meteen overal naartoe. ‘Het kost gewoon tijd, want er zijn tienduizenden horecazaken’, legt VWA-woordvoerder Annemieke Herberigs uit. Maar ze kan de boetevragende caféhouders geruststellen. ‘Het kan even duren, maar ze komen echt allemaal aan de beurt.’
De Stichting Red de Kleine Horeca-ondernemer vertegenwoordigt 576 – het aantal groeit gestaag – cafés die zich niet neerleggen bij het rookverbod. Ze hoopt voor de rechter aan te kunnen tonen dat de kleine kroegen onevenredig veel economische schade ondervinden. In tegenstelling tot grote horecazaken hebben zij niet het geld of de ruimte om een aparte rookruimte in te richten.
Om dezelfde reden werd deze week in Duitsland het rookverbod deels teruggedraaid. In kleine cafés in Berlijn en de deelstaat Baden-Württemberg mag weer gerookt worden. Volgens de rechter hebben de cafés kunnen aantonen dat ze brodeloos dreigen te raken.
De stichting van de kroegbazen begint binnenkort een bodemprocedure om hetzelfde ook in Nederland te bereiken. Maar zulke zaken duren maanden of zelfs jaren en zoveel tijd hebben de kleine cafés niet.
‘We zitten in een hele rare cirkel’, legt Maassen uit. ‘We zijn ervan overtuigd dat we schade lijden en hoe langer dit duurt, hoe beter we dat aan kunnen tonen. Maar als je dat doet, zit je er eigenlijk op te wachten dat die kroegen failliet gaan. En dat proberen we nu juist te vermijden.’